Trà đạo là một thú vui tao nhã nhưng cũng đòi hỏi sự điệu nghệ và cả công phu. Từ khâu chọn trà đến chọn ấm, đến cách pha trà và rót chén tống, chén quân…; tất cả đều có những quy cách riêng cho từng loại hình trà đạo.

Ở Việt Nam, có hai thương hiệu trà đã được bảo hộ “chỉ dẫn địa lý” là trà Mộc Châu (tỉnh Sơn La) và trà Tân Cương (tỉnh Thái Nguyên).

Trong đó, trà Shan tuyết Hà giang (cũng như trà Shan tuyết từ các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai…) là loại trà ngon và quý, nổi tiếng khắp trong và ngoài nước.

Về tên gọi, có lẽ không khó để hình dung về những búp trà thơm ngon, có xuất xứ từ miền núi (“Shan”) với lớp lông dưới trắng mịn như tuyết, từ đó làm nên tên gọi độc đáo: trà Shan tuyết (hay trà Shan tuyết cổ thụ). Tuy nhiên, điểm làm nên sự độc đáo của loại trà này còn nằm trong giá trị và tính chất của nó.

Mục lục hiện
Chè Shan tuyết đã uống khó quên
Đó là cảm nhận chung của nhiều người khi dùng chè Shan tuyết. Nói cách khác, trà Shan tuyết phù hợp với phong vị trà đạo bởi nó đòi hỏi sự thong thả (khi pha đến nước thứ 4, thứ 5 trở đi mới cho ra hương vị ngon nhất và có thể pha đến 8 nước). Chính vì vậy mà người ta gọi trà Shan tuyết là loại trà “đãi chủ không đãi khách” (vì khách thường chỉ đến nhà chơi trong giây lát, không kịp uống đến nước ngon nhất).

Mặt khác, trà Shan tuyết không đắng, chỉ hơi chát và có dư âm ngọt hậu. Cái ngọt ấy lại là cái ngọt từ bên trong cuống họng ngọt ra, và chỉ ngọt nhẹ, thanh hao chứ không gắt.

Công dụng chè chè shan tuyết
Công dụng chè chè shan tuyết
Điểm độc đáo của chè Shan tuyết
Khác với nhiều loại trà khác, trà Shan tuyết được sao chế từ những búp lá non tơ (thường là “một tôm hai lá”) của những cây trà tuyết cổ thụ, thậm chí có cây lên đến hàng trăm năm tuổi. Cây có tên khoa học là: Camellia sinensis var.assamica, thuộc họ Chè: Theaceae (1).

Đặc biệt, loại trà này chỉ thích hợp với những vùng núi cao và chỉ những cây mọc ở độ cao từ 800m trở lên thì mới cho ra trà ngon! Với trà Shan tuyết, cây mọc ở vị trí càng cao, khí hậu càng lạnh thì tinh chất tích lũy càng nhiều và hương vị càng ngon.

Để tổng kết về đặc trưng của trà Shan tuyết, người ta thường gói gọn trong hai cụm từ, đó là “năm cực” và “sáu không”.

– “Năm cực” ở đây là: cực hiếm, cực sạch (vì mọc trên cây cao), cực đẹp, cực ngon và cực khổ (vì công đoạn hái trà Shan tuyết rất cực, phải trèo lên cây cao để hái những búp lá non nhất).

– “Sáu không” ở đây là: không bón phân dưỡng, không dùng thuốc trừ sâu, không dùng thuốc kích thích sinh trưởng, không ép cây lấy năng suất, không chặt đốn và không cần tưới nước (cây lấy nguồn nước từ tự nhiên).

Có thể nói, trà Shan tuyết là loại trà được trời nuôi dưỡng, hấp thụ cái chất sạch của đất trời và là tinh hoa của vùng Tây Bắc.